5 maart 2014

biënnale van venetië @ antwerpen

danku, kelly, om een paar weken geleden de pasticcio-poster te tippen! een gouden tip, zo bleek vorige week. de geheel gratis-en-verniete rondleiding bij de tentoonstelling was absoluut de moeite om een zondagnamiddag aan te besteden.


biënnale van venetië

de tentoonstelling die vandaag in desingel geprogrammeerd staat, liep in 2012 al op de biënnale van venetië. ze brengt zeven hedendaagse, west-europese architecten samen die elk op hun eigen manier buiten de lijntjes kleuren. czech, knapkiewicz & fickert, märkli architekt, hild und k architekten, caruso st john, biq en bovenbouw bieden vandaag een alternatief voor het twintigste-eeuwse modernisme.

terwijl het modernisme een absolute breuk met het verleden wilde realiseren, verwerken de hedendaagse tegenhangers wél de historische architectuurcultuur in hun ontwerpen en hebben ze een gemeenschappelijke interesse voor de conventies in de architectuur. ze onderstrepen het nut van het conservatieve materiaalgebruik en de vormelijkheid, die met recht en rede na honderden jaren nog altijd toegepast worden in hedendaagse, relevante architectuur.


pasticcio

'pasticcio' is een italiaanse term die een operavorm aanduidt die samengesteld is uit aria's en ensembles van verschillende bestaande opera's. in het geval van de tentoonstelling is het een treffende verwijzing naar de zuil in het john soane's museum in londen. de zuil is samengesteld uit architectuurfragmenten van verschillende tijdperken en plaatsen, en werd 'pasticcio' gedoopt.

de 'pasticcio' in het john soane's museaum (bron)



de tentoonstelling introduceert verschillende projecten, gaande van bankgebouwen, over huisvestingsprojecten tot ja, zelfs het ontwerp van een orgel! in elk project staan de bestaande waarden en normen in de architectuur centraal. de zeven architecten kozen echter om op een vernieuwende manier om te gaan met deze conventies en ermee te experimenteren. in het ene ontwerp koos een architect voor een vernieuwende manier om traditionele materialen toe te passen, in een ander ontwerp koos hij ervoor om nieuwerwetse materialen te gebruiken voor meer conventionele typologieën.

er waren enkele projecten die mij bijzonder zijn bijgebleven. wellicht omdat ze dicht aanleunen bij mijn eigen professionele mogelijkheden als ik hopelijk over enkele jaren afstudeer.


woninguitbreiding mortsel



links: een traditionele vlaamse woning (bron) - rechts: de maquette op de tentoonstelling


een bestaande woning die aan uitbreiding toe is. een schijnbaar banaal, dertien-in-een-dozijn-scenario in vlaanderen. het architectenbureau bovenbouw koos ervoor om het project toch nét dat tikkeltje meer mee te geven. de architecten bestempelen de uitbreiding zelf als een achter'huis', eerder dan een aanbouw. de uitbreiding wordt via een schuine wand met de bestaande woning verbonden en maakt het mogelijk om meer licht in het midden van de woning binnen te trekken.


de schuine wand zorgt voor extra lichtinval in het midden van de woning (bron foto rechts)


qua materiaalgebruik en vormgeving sluit het achterhuis naadloos aan op de bestaande woning: de bakstenen, de schouw, het pannendak en de dakvorm zijn gelijkaardig in beide woningen. de verschillende metselverbanden van het achterhuis is weliswaar een opmerkelijk detail. hiermee verwijst bovenbouw naar onze vlaamse traditie van de bakstenen massiefbouw en zijn kenmerkende verbanden. iets waarvan we ons vandaag hoe langer, hoe minder bewust van zijn. tenzij het op zo'n opvallende manier toegepast wordt als bij de woning in mortsel.


in de nieuwe gevel werden verschillende metselverbanden toegepast (bron)


klik hier voor nog meer prachtige foto's van de maquette en de woning zelf.



stadsvernieuwing eindhoven



maquettes van verschillende typologieën in de wijk


in eindhoven ambieerde biq stadsontwerp een meer kwalitatieve invulling van een klassieke nederlandse woonwijk. traditioneel gaan de nederlanders in hun wijken voor een sterk repetitieve typologie met weinig of geen afwisseling. biq stadsontwerp daarentegen koos om verschillende variaties samen te brengen in de lakerlopen-wijk. in plaats van gesloten bouwblokken hebben de architecten getracht om zoveel mogelijk rijwoningen en appartementen in te planten. ze ontwierpen ook afwijkende woningtypes om bepaalde plekken in de wijk een extra betekenis te geven, zoals bijvoorbeeld de hoeken.

bron links - bron midden - bron rechts


op hun website stelt biq stadsontwerp een interessante bundel beschikbaar die meer vertelt over het eindhovense stadsvernieuwingsproject.


extra

bovenop de tentoonstelling zoals ze in venetië voorgesteld werd, biedt desingel haar bezoekers nog een extraatje aan. in een tweede tentoonstellingsruimte brengt kunstenaar-architect mark pimlott hulde aan de eigenwijze belgische moderne architectuur.

het modernisme van de twintigste eeuw is in ons land nooit echt doorgebroken. tijdens de restauratiecampagnes na de eerste en de tweede wereldoorlog bestond er niet echt een wettelijk kader voor een grootschalige moderne heropbouw. vernieuwende architecten gebruikten wel modernistische elementen, maar deze projecten blijven als het ware 'eilandjes' in de belgische architectuurgeschiedenis. in de tweede tentoonstellingsruimte vindt de bezoeker enkele portretten van zo'n moderne belgische projecten. pimlott wil hiermee een uitbundige architectuur tonen die ook een sterk geloof in de vooruitgang van de twintigste eeuw uitdrukt.

tenslotte is er nog een laatste tentoonstellingsruimte die als een studieruimte opgevat is. via zeven televisieschermen kunnen bezoekers van de tentoonstelling kennismaken met de verschillende architecten die in een reportage of lezing hun ontwerpideeën toelichten.


praktisch


de tentoonstelling loopt nog tot 7 juni 2014 en de toegang kost slechts 5 euro.

op zondag 6 april kan je de gratis rondleiding volgen (incl. gratis toegang tot de tentoonstelling). een echte aanrader! je hoeft alleen maar even te reserveren via tickets@desingel.be.

klik hier voor meer info over de tentoonstelling.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten