7 oktober 2014

openhartig over armoede

ik las het blogboek van lilith (danku, inge d., voor het vervroegde verjaardagskado) en leerde daar kei-veel van. dat lijstjes het goed doen in blogland, bijvoorbeeld. exhibit het antwerpse-ring-postje. ook reeksjes en persoonlijke verhalen schijnen toppertjes te zijn. dus daarom - maar bijlange niet alleen daarom - vandaag een eerste in de reeks "openhartig over...".

het begon allemaal een paar dagen geleden. nu ja, 't is te zeggen, het is eigenlijk een proces van ne veel te langen adem geweest, maar ik kan het niet langer ontkennen; het gaat niet goed met mijn portemonnee. understatement van de dag.

de meesten onder jullie weten wel dat ik zo ergens op mijn 28ste besloot om opnieuw te gaan studeren. een vevroegde midlife crisis, als het ware. of een late roeping, zo u wil. en ik ben één van de lucky few die kan rekenen op een werkloosheidsuitkering gedurende mijn studies, weliswaar een degressieve uitkering, but still. en bovendien heb ik, nee, hàd ik een spaarpotje om hier en daar bij te passen bij onverwachte of grotere uitgaven naarmate mijn inkomen zou dalen.

het lijkt nu alsof ik het de afgelopen twee jaar wel zag gebeuren, maar dat het niet écht wilde doordringen. maar vandaag moet ik het ook aan mezelf toegeven: het spaarpotje is leeg. ik geef de renovatiewerken aan mijn appartement de schuld, maar de waarheid is dat ik even gemakkelijk geld uitgeef als dat ik ademhaal. aan zinvolle en minder zinvolle dingen. ja, die nieuwe - dure - fiets en die nieuwe  - dure - smartphone worden heel intensief gebruikt. verspild is dat geld dus zeker niet. maar of ik die dingen écht nodig had, dat is nog maar de vraag.

en zo komt het dus dat ik op een blauwe maandag de schuiven van mijn netbanking opentrok, mijn ouderwetse kaft met facturen doorbladerde en zorgvuldig maandelijkse, trimesteriële, jaarlijkse,... kosten oplijstte. met de neus op de feiten: ik haal het niet. ik denk nu na over één of andere financiële begeleiding. misschien kan/wil de mama - nuchter en rationeel als ze is - wel helpen om op deskundige wijze het gat in mijn hand te dichten? ik kijk de kat nog even uit de boom, een beetje bang voor de (terechte) beschuldigende blik die ze zal werpen en dito zucht die ze zal slaken alvorens krachtdadig orde op zaken te stellen.

op een blauwe maandag trok ik de schuiven van mijn netbanking
open en doorbladerde ik mijn ouderwetse kaft met facturen


en het was alsof den duvel erop zat, gelijk ze zeggen, maar op diezelfde blauwe maandagavond nodigden de sociale media mij uit om deel te nemen aan de 'inleefweek armoede' van vormingplus. dàt is nu nog eens een goei idee, dacht ik. eens ondervinden wat het is om écht arm te zijn, zodat ik na die week opgelucht kan ademhalen omdat ik mag terugkeren naar mijn - ondanks het lege spaarpotje - comfortabel leventje.

als je deelneemt aan de inleefweek moet je je aan een aantal 'spelregels' houden die op basis van jouw situatie bepaald worden. de bedoeling is dat je gedurende enkele dagen aan den lijve ondervindt wat het is om met een krap budget rond te komen. na afloop van de week kan je jouw ervaringen delen met andere deelnemers, met politici en met mensen in armoede. natuurlijk kan je moeilijkheden omzeilen door bepaalde aankopen een weekje uit te stellen. maar als je je vrijwillig engageert voor een inleefweek wordt uiteraard verondersteld dat je handelt naar de geest van het project, denk ik dan.

de leefregels voor een alleenstaande - ik dus - zijn dat je met jouw budget het eten en drinken voor die week koopt en dat je ook één onderhoudsproduct en één product voor persoonlijke hygiëne aanschaft. bovendien breng je de kosten van minstens één 'culturele' activiteit (ruim te interpreteren, mensen!) in rekening. tenslotte - om de inleefweek zo écht mogelijk te maken - stuurt de organisatie je in de loop van de week een mailtje met een onverwachte situatie. een doktersbezoek, een boete,... die je ook in het weekbudget moet inpassen. het weekbudget voor een alleenstaande bedraagt 60 euro.

60 euro. ja, dat las ik goed. 60 euro! was dat niet méér dan mijn eigen weekbudget? ik dook opnieuw in de lijstjes en optelsommen die ik een paar uur eerder had gemaakt... inderdaad, als ik wil rondkomen met mijn uitkering en het overblijfsel van mijn spaarpotje toch nog zo lang mogelijk wil vrijwaren, moet ik het met minder stellen. de maanden dat ik ook nog de vakbondsbijdrage, schuldsaldoverzekering, brandverzekering, familiale verzekering, autoverzekering - ja, ik ga voor het volledige lijstje - de jaarlijkse afrekening van mijn appartement, de onroerende voorheffing op dat appartement, de autotaksen en autokeuring, de ziekenfondsbijdragen (ja, de vier (!) verschillende soorten bijdragen die een mens - al dan niet verplicht - betaalt) en tenslotte de inschrijvingsgelden voor de architectuur- en de fotografieopleidingen... ja, de maanden dat ook die kosten betaald moeten worden, moet ik sowieso uit m'n spaarpotje putten. om nog maar te zwijgen van de maandelijkse 'allerleitjes' zoals de handboeken voor school, een onverwachte factuur, een studiereis,...

dus het weekbudget van een inleefweek is groter dan het mijne. maar ik ben toch helemaal niet arm? als het op televisie over armoede gaat, voel ik me ook niet bepaald aangesproken. oké ja, ik heb geleerd om creatief om te gaan met geld en weet intussen goed welke rekeningen stipt betaald moeten worden en voor welke rekeningen ik enkele dagen marge heb. ik had ook nooit verwacht dat ik zo'n meester-goochelaar zou worden met de kortingsbonnetjes van de supermarkt. en believe it or not, ik doe zelfs aan 'economisch' koken; gerechtjes waarvan ik de overschotjes kan invriezen, koken met restjes en de wonderen van herbruikbare verpakkingen die ik zelf terug kan vullen, hebben stilaan geen geheimen meer voor mij. ruim een jaar geleden herondekte ik bovendien de geneugtes van de bib in plaats van telkens een boek zelf aan te schaffen. tenslotte ben ik ook allang niet vies meer van kringloop-kleren. er zitten soms echt pareltjes tussen! exhibit: het yves-saint-laurent-vestje dat ik op de kop tikte in één van de antwerpse kringwinkels.

anderzijds ben ik ook niet vies van die nieuwe, dure schoenen waarvan niet ontegensprekelijk bewezen is dat ik ze nodig heb. of van die mooie architectuurboeken die zo goed op mijn salontafel passen. en ook: een mens kan toch nooit genoeg handtassen en kleren hebben, toch? enfin, om maar aan te tonen hoe inconsequent en irrationeel dat fameuze economische bewustzijn van mij functioneert. het zou flauw zijn om me voor te doen als dat arme schaap met dat moeilijke leven. ik studeer, krijg een uitkering, heb een laptop, tablet en gsm van een populaire fruitsoort, een autootje, een degelijke stadsfiets,... and last but not least heb ik de geruststellende luxe dat ik ouders en andere familie heb op wie ik zou kunnen terugvallen, mocht dat echt, écht nodig zijn. om maar te zeggen: hey, i'm okay!

ik denk ondertussen wel dat ik de inleefweek toch maar aan mij voorbij laat gaan. ik geloof echt niet dat ik arm ben, zeker niet in de strikte zin van het woord. er zijn zonder twijfel mensen die harder moeten knokken om het einde van de maand te halen. ervoor kunnen zorgen dat er eten op tafel komt en dat ze een dak boven hun hoofd hebben is voor hen vaak een fulltime bezigheid - en bezorgdheid - die heel wat creativiteit en opofferingen vraagt. respect that!







Geen opmerkingen:

Een reactie posten